Mới tháng trước

Mới tháng trước thôi, mỗi lần về quê, chúng tôi đều có một thói quen. Không ai báo trước cho mẹ. Chỉ khi xe còn cách nhà chừng mười cây số, đến đoạn Chợ Trâu quen thuộc, mới gọi điện: "Mẹ ơi, con về đến Chợ Trâu rồi".

Chúng tôi cố tình làm thế. Không phải để tạo bất ngờ, mà để mẹ không kịp tất bật. Nếu biết từ sớm, mẹ sẽ lại đi chợ, mổ gà, nấu nướng đủ đầy như một bữa cỗ. Mâm cơm lúc nào cũng nhiều hơn số người ngồi quanh. Ăn chẳng hết, còn mẹ thì mệt. Chúng tôi chỉ muốn về nhà, bố mẹ có gì con ăn nấy. Nhưng với mẹ, mấy chục năm trước từ khi con bắt đầu đi xa, mỗi lần con về nhà như có hội.

Mới tháng trước thôi, mỗi chuyến xe ngược Hà Nội đều có một người ở quê thấp thỏm. Ước chừng xe sắp về nơi, thể nào điện thoại cũng reo: "Các con đi đến đâu rồi?", rồi dặn thêm một câu đã nghe không biết bao nhiêu lần: "Về đến nhà thì gọi cho mẹ nhé!".

Chỉ khi nghe đầu dây bên kia báo: "Con về đến nơi rồi mẹ ạ", mẹ mới thật sự yên lòng. Cứ như suốt cả quãng đường hơn trăm cây số ấy, mẹ cũng đi cùng chúng tôi, bằng sự thấp thỏm của mẹ.

Mới tháng trước thôi, lần nào lên Hà Nội tôi cũng dặn trước:

"Con không mang gì đâu mẹ nhé".

Thế mà đến lúc mở cốp xe, vẫn kín mít nào trứng gà, mớ rau, quả bí, mít, chuối... Toàn những thứ quê mùa mà ở Hà Nội chẳng thiếu để mua.

Nhưng mẹ luôn có đủ lý do.

"Cái này nhà trồng".

"Rau này cô Cừ mới cho"…

Tôi biết, những thứ mẹ gửi không phải vì Hà Nội không có. Mà vì trong từng mớ rau, từng cân gạo, mẹ muốn gửi theo một phần ngôi nhà. Nên lần nào cũng bảo không lấy, rồi lần nào cũng chở đầy.

Và cũng mới tháng trước thôi... Mỗi lần xe lăn bánh rời cổng, trước hiên nhà luôn có hai người đứng vẫy tay. Rồi chậm chạp đi ra tận đầu ngõ, đứng nhìn theo cho đến khi chiếc xe khuất hẳn sau khúc cua. Chúng tôi biết phía sau mình vẫn còn hai ánh mắt dõi theo rất lâu, lâu hơn cả lúc không còn nhìn thấy chiếc xe nữa.

Hôm nay về, mọi thứ vẫn như cũ.

Chỉ có một người không còn đứng ở đó.

Bố vẫn đưa các con ra tận thềm, vẫn giơ tay vẫy như bao lần. Nhưng bên cạnh bố chỉ còn khoảng trống. Mình bố đứng giữa khoảng sân từng có hai người.

Có những mất mát không nằm ở những điều lớn lao.

Nó nằm ở một cuộc điện thoại không còn reo đúng giờ.

Ở lời dặn "về đến nơi thì gọi cho mẹ" không còn ai nhắc nữa.

Ở cái cốp xe bỗng nhẹ đi.

Và ở mái hiên cũ, nơi từ nay chỉ còn một người đứng vẫy tay tiễn những đứa con đi xa.

Mới tháng trước thôi...

Vậy mà đã như thuộc về một không gian khác.

----

Chép lại bài thơ của ông bạn Lý Thành Tâm

MỒ CÔI

Hoàng hôn về trắng cánh đồng

Mẹ đi đâu giữa mênh mông cánh cò

Bâng khuâng con nhặt câu hò

Vịn vài giọt nắng lần dò về thăm

Tìm người trong cõi xa xăm

Dáng như xưa dẫu tháng năm chất chồng

Khổ đau đeo tấm lưng còng

Gieo neo bao sợi tóc bồng với mây

Vẫn còn đây! Vẫn còn đây!

Trầm trầm tiếng mẹ đong đầy yêu thương

Chiều tàn chầm chậm buông sương

Mồ côi con tựa giọt chuông sa chùa.