Có mẹ thì mẹ làm cho...

Hồi còn sống, mẹ hay bảo: 

Có mẹ thì mẹ làm cho. 

Khi không có mẹ thì lo mà làm.

Tuần thứ năm kể từ ngày mẹ rời nhà. Theo quan niệm dân gian, mẹ đã đi được hai phần ba chặng đường của bốn mươi chín ngày. Còn chúng con ở lại cũng đã đi được hai phần ba chặng đường học cách sống trong một ngôi nhà không còn mẹ.

Mỗi cuối tuần trở về, con cầm chổi quét sân. Tỉa những bụi cỏ ven lối đi. Thu gom lá khô dưới gốc cau. Lau từng chiếc bàn, chiếc ghế. Những việc ngày xưa chưa bao giờ để ý, nay tự nhiên ai cũng biết phải làm.

Ngày trước, mỗi lần về quê là những ngày được làm con đúng nghĩa.

Về đến cổng đã có mẹ hỏi ăn gì. Quần áo bẩn mẹ gom đi giặt. Chăn màn mẹ phơi nắng. Cơm nước đã bày sẵn. Rau ngoài vườn, cá dưới ao, quả trong vườn... tất cả đều qua đôi bàn tay của mẹ trước khi đến với chúng con. Từ lúc đặt chân về nhà cho đến lúc quay lại Hà Nội, gần như chẳng phải động tay vào việc gì. Mẹ làm như một lẽ tự nhiên, đến mức chúng con ngỡ đó cũng là điều tự nhiên của cuộc đời.

Chỉ đến khi không còn mẹ, mới biết ngôi nhà sạch sẽ chưa bao giờ tự sạch. Mảnh vườn xanh chưa bao giờ tự xanh. Mâm cơm ngon chưa bao giờ tự có. Phía sau tất cả là bóng lưng của mẹ, gom góp từng việc nhỏ suốt cả đời.

Con vẫn mơ thấy mẹ.

Đêm nào cũng mong được gặp mẹ trong giấc ngủ. Chỉ cần thấy mẹ đang cười, đang ngồi đan len, nhặt rau hay lặng lẽ tưới cây cũng đủ để sáng hôm sau lòng nhẹ đi một chút. Nhưng rồi con lại bâng khuâng tự hỏi, liệu nỗi nhớ quá nhiều của những người ở lại có vô tình níu bước chân người đã khuất? Có làm mẹ chậm hơn trên con đường về miền cực lạc?

Con không biết.

Chỉ biết mỗi sáng thức dậy, con đều tự nhủ sẽ cố gắng bình yên để mẹ yên lòng.

Vườn cau của mẹ đang vào mùa quả mới. Những buồng cau xanh mướt lại lặng lẽ lớn lên như chưa từng có cuộc chia ly nào. Hương cau ngan ngát, len qua từng góc sân, quấn quýt dưới mái hiên, theo gió đi khắp khu vườn. Mùi hương ấy vẫn giống hệt những mùa trước, chỉ khác là không còn dáng mẹ ngước nhìn rồi chép miệng: "Được mùa lúa úa mùa cau. Được mùa cau thì đau mùa lúa".

Dưới ao, đàn cá vẫn nhởn nhơ bơi lội. Chúng vẫn tụ lại ở góc mẹ thường ngồi thả câu, như thể vẫn đợi Cụ bà thích câu cá mỗi chiều mang theo chiếc cần tre quen thuộc. Thiên nhiên dường như không biết mất mát là gì. Chỉ có lòng người là mãi chưa quen với khoảng trống.

Có mẹ thì mẹ làm cho.

Không có mẹ, con lo mà làm.

Rồi sẽ có một ngày, nỗi nhớ không còn quặn thắt như hôm nay.

Nhưng con biết, Mẹ chỉ đang ở một khu vườn khác, bình yên hơn.