Học lại cách nhìn của trẻ thơ

Tạm khép lại công việc chúng tôi trở về nhà.

Khi máy bay vừa rời khỏi đường băng sân bay quốc tế Cam Ranh, thành phố Nha Trang chậm rãi lùi lại phía sau, thu mình trong một tấm thảm ánh sáng rực rỡ dưới cánh bay. Từ trên cao nhìn xuống, mọi thứ bỗng trở nên nhỏ bé và hiền hòa lạ thường. Tôi kịp nhận ra quảng trường 2/4 – nơi chỉ ít giờ trước thôi còn vang lên nhịp chân, tiếng hò reo của gần 13 nghìn vận động viên trong Giải Vô địch quốc gia Marathon – Báo Tiền Phong lần thứ 67 năm 2026. Tất cả giờ đây chỉ còn là một điểm sáng giữa muôn vàn điểm sáng.

Giữa khoảnh khắc ấy, từ phía sau lưng, một giọng trẻ con vang lên, trong veo và đầy kinh ngạc: “Nhìn Trái Đất kìa!”

Tôi khựng lại.

Không phải “thành phố”, không phải “Nha Trang”, cũng chẳng phải “quảng trường” hay “đường đua” – cậu bé gọi tất cả bằng một cái tên rộng lớn hơn rất nhiều: “Trái Đất”.

Một cách nhìn giản dị mà bất ngờ mở ra cả một không gian khác. Ở độ cao này, ranh giới giữa những khái niệm quen thuộc bỗng tan biến. Không còn phân biệt đâu là phố xá, đâu là công trình, đâu là nơi mình vừa đi qua. Tất cả chỉ là một phần của thế giới rộng lớn mà cậu bé vừa chạm tới bằng ánh nhìn đầu đời.

Tôi chợt nhận ra, lâu nay, người lớn chúng ta vẫn thường tự thu hẹp tầm mắt của mình. Ta quen nhìn mọi thứ qua những cái tên, những định nghĩa, những nhãn dán có sẵn. Ta gọi tên để dễ hiểu, nhưng cũng vô tình đóng khung thế giới trong những giới hạn của riêng mình.

Còn cậu bé kia, chỉ đơn giản nhìn thấy “Trái Đất”.

Một cách nhìn không bị chia cắt, không định kiến, không phân mảnh. Một cách nhìn khiến thế giới trở nên bao la hơn, và con người trong đó cũng trở nên nhỏ bé nhưng tự do hơn.

Ngồi bên ô cửa sổ máy bay, tôi bỗng thấy mình như vừa được đánh thức. Hóa ra, không phải thế giới chật lại, mà là ánh nhìn của mình đã hẹp đi từ lúc nào không hay.

Và đôi khi, để nhìn thấy sự rộng lớn, ta chỉ cần học lại cách nhìn của một đứa trẻ.

 Đèo Cù Hin, Nha Trang nhìn từ “không gian” 

Biển người trong ngày thi đấu Giải Vô địch Quốc gia Marathon báo Tiền Phong lần thứ 67 năm 2026

Khai xuân bằng của câu chuyện của độc giả:

Tết của người ta là du xuân - Tết của tôi là… chồng nôn, con ỉa  

Tôi ngồi trên taxi trên đường về sau một ngày đi chúc tết, một tay ôm thằng cu đang ngủ gục vì mệt, một tay cầm sẵn cái túi nilon “phòng thân”. Bên cạnh là chồng – người đàn ông buổi sáng còn hùng hồn tuyên bố:

“Anh đi chúc Tết tí thôi, không say đâu!”

Ừ. Không say.

Chỉ là vừa lên xe đã tái mặt, mồ hôi túa ra như tắm, rồi quay sang tôi thì thào:

“Em ơi… mở cửa sổ…”.

Tài xế nhìn qua gương chiếu hậu. Tôi nhìn chồng. Hai bên hiểu nhau không cần nói.

Chưa kịp hạ hết kính, anh đã “tặng quà năm mới” vào đúng chiếc túi tôi kịp đưa ra.

Phía trên là một túi đầy.

Phía dưới, thằng cu con giật mình tỉnh dậy vì mùi lạ, rồi lặp đi lặp lại như phát thanh viên:

“Con ỉa rồi… con ỉa rồi…”.

Tôi chỉ muốn độn thổ. Máu dồn lên não. Cỡ này cả năm không cần thuốc hoạt huyết. 

Tài xế lặng lẽ đeo khẩu trang. Mở hết cửa kính phía sau. 

Về đến nhà, tôi lo cho con ngủ trước.

Chồng thì nằm vật ra giường, vẫn cố vớt vát chút sĩ diện:

“Tại anh rối loạn tiêu hoá thôi…”.

Ừ, rối loạn tiêu hoá.

Chứ không phải 5 nhà, 5 loại rượu, và 5 câu “không uống là không nể anh”.

Tôi và cô em họ nhìn nhau. Không nói nhiều. Hai đứa dắt nhau ra ngoài ăn một bát bún bò Huế nóng hổi – coi như phần thưởng cho việc đã sống sót qua một buổi tối “trên nôn dưới ỉa”.

Tết vui thật.

Nhưng làm vợ, làm mẹ ngày Tết… đúng là một kỹ năng sinh tồn.

Tôi hỏi thật các chị em:

Vui xuân mà để vợ con xử lý hậu quả như thế thì có nên “giới hạn định mức rượu” từ năm sau không? Hay tôi đang quá khó tính?

Tết nhà mọi người thế nào? Có ai từng rơi vào cảnh “trên chồng: em ơi anh nôn, dưới mẹ ơi con ỉa” giống tôi không?

1️⃣ Văn hoá ngày Tết phải uống rượu 

👉 Có nên duy trì tư duy này không?

2️⃣ Trách nhiệm của người đàn ông có gia đình

👉 Vui xuân có nên đặt giới hạn?

3️⃣ Gánh nặng vô hình của mẹ bỉm

👉 Tết có thực sự là “kỳ nghỉ” với phụ nữ?

4️⃣ Ứng xử văn minh khi say

👉 Say không xấu. Nhưng say đến mức làm khổ người khác thì sao?

Hồn cốt hội Lim

Giữa rừng người mớ ba mớ bảy, giữa những mặt hoa da phấn đến mức chẳng còn phân biệt nổi đâu là liền chị “real”, đâu là “fake”, tôi đã có lúc thấy mình lạc lõng. Tiếng quan họ từ các đám hát của các làng trong hội vang lên qua loa, vỡ vụn trong thứ âm thanh chát chúa.

Vậy mà rồi, hai gương mặt ấy xuất hiện – mộc mạc, nền nã, như bước ra từ một miền ký ức cũ. Hai mẹ con cô gái miền quan họ. Chỉ cần một ánh nhìn thôi, tôi bỗng quên khuấy những ồn ào quanh mình. Giữa hội Lim năm 2026, khoảnh khắc ấy khiến tôi ngỡ như đang được quay về hội Lim thuở đầu thế kỷ, trong những khuôn hình đen trắng của nghệ sĩ Võ An Ninh – nơi vẻ đẹp quan họ còn nguyên sơ, không son phấn, không phô trương.

Thật may, giữa náo nức và xô bồ, vẫn còn những gương mặt giữ được hồn cốt. Như một sợi dây mảnh mà bền, níu người ta ở lại với niềm thương, với ký ức.

Năm nay, lần đầu tiên Hội Lim được cấp xã Tiên Du đứng ra tổ chức sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính. Có thể mọi thứ còn đang vào guồng, còn đôi chút chông chênh. Nhưng chỉ cần còn đó những liền anh, liền chị giữ được giọng ca và phong thái xưa, thì hội Lim vẫn sẽ còn hồn.

Cũng trong sáng 28/2, tại xã Tiên Du đã diễn ra Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Hội Lim.

Phát biểu tại lễ đón nhận, ông Mai Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai xã Tiên Du, Liên Bão, mà còn là niềm vinh dự chung của tỉnh Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam.

Những đôi giày mang năng lượng của bước chạy

Nhìn những đôi giày chạy đủ sắc màu, còn nguyên vẻ tươi mới do các runner quyên góp tập kết ở khu vực tiếp nước cho các runner cộng đồng chạy 365, tôi chợt thấy tim mình mềm lại. Chúng dường như đã tích tụ trong đó năng lượng tích cực của hàng trăm, hàng nghìn bước chân. Mỗi đôi giày là một hành trình, một câu chuyện, để rồi hôm nay được trao truyền cho những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, lang thang cơ nhỡ – như một lời nhắn nhủ thầm lặng: hãy tiếp tục bước về phía trước.

Đã thành thông lệ, mỗi năm một lần, vào buổi chạy trước dịp Noel, CLB Chạy 365 lại tổ chức quyên góp và trao tặng giày chạy từ cộng đồng Weekend Long Run cho các em nhỏ được bảo trợ bởi Blue Dragon. Những đôi giày ấy, từng cùng runner vượt nắng mưa, giờ tiếp tục một hành trình mới – hành trình của hy vọng, của sự tiếp sức và niềm tin vào tương lai.

Sáng nay, tôi hữu duyên có mặt trong buổi chạy hằng tuần do CLB khởi xướng từ năm 2014. Từ 5 giờ sáng, bờ Hồ đã rộn ràng tiếng nói cười. Nhóm tiếp nước và hỗ trợ runner có mặt từ 4 giờ 30, hối hả chuẩn bị từng chai nước phục vụ miễn phí cho tất cả những người tham gia buổi chạy cuối tuần. Trời lất phất mưa, độ ẩm cao nhưng trên môi không lúc nào ngớt nụ cười.

Hàng nghìn runner, ở mọi cấp độ, cùng hòa vào nhịp chạy quen thuộc. Chị Hạnh, Tuyết – những điều phối viên nhiệt tình – chia sẻ rằng sáng nay số lượng runner chỉ bằng khoảng một phần ba so với mọi khi, do nhiều người chuẩn bị di chuyển xuống Hải Phòng tham dự giải chạy Midnight. Tuyết cũng chỉ chạy dưỡng sức rồi lên đường chinh phục cự ly 42km vào ngày Chủ nhật.

Buổi chạy khép lại lúc 7 giờ sáng, nhưng nhiều nhóm vẫn còn quyến luyến nán lại, như chưa muốn rời khỏi nguồn năng lượng tích cực vừa được sẻ chia. Cuối tuần, vì thế, trở nên ý nghĩa hơn – không chỉ bởi những kilomet đã chạy, mà bởi những giá trị được trao đi. Từ những đôi giày nhỏ bé, một nét văn hóa đẹp đang lặng lẽ lan tỏa: văn hóa của sự tử tế, của cộng đồng và của những bước chân luôn hướng về phía trước.

Ai muốn được tiếp nguồn năng lượng tích cực này hãy đến bờ Hồ vào 5h sáng mỗi cuối tuần. Trạm tiếp nước ở ngay vỉa hè số 4 phố Lê Thái Tổ.

Nồi sắn luộc của dì út

Hơn ba mươi năm trước, hồi còn là sinh viên, thỉnh thoảng tôi mới có dịp lên Yên Bái thăm bà ngoại và các cậu, các dì. Nơi này không phải là quê ngoại của tôi. Đây vùng kinh tế mới bà đưa các cậu các dì đến đây để tìm cách thoát khỏi cái đói, cái nghèo.

Nhà bà cách trung tâm huyện chỉ hơn hai chục cây số. Ngày đó, từ Hà Nội đi tàu mất 7 tiếng,  qua đò sông Hồng rồi thêm nửa ngày trèo đèo lội suối xuyên rừng mới tới nơi. Ngày nắng thì đỡ, gặp ngày trời mưa phải đánh vật với đất đồi nhão nhoét, dính như keo, cực không tả được. Giờ từ Hà Nội lên chỉ mất hơn 2 giờ đồng hồ.

Dì út lấy chồng ở sát thị trấn, cách ga tàu vài cây số. Để có thêm nhiều thời gian, tôi thường chọn chuyến tàu đêm Hà Nội – Lào Cai, rời ga Trần Quý Cáp lúc 22 giờ 30. Đến khoảng 4 giờ 30 sáng hôm sau, tàu dừng ở ga Mậu A - một ga nhỏ, khách vắng, trời còn tối sẫm. Tàu vừa đi khỏi, cả ga lại chìm vào im lặng. Khi đó ở đây không xe ôm, không nhà nghỉ, chỉ chỉ có vài quán nước đốt đèn dầu hỏa đón khách tới ga chừng hai chục phút. Hầu hết khách xuống ga đều có người nhà đón. Khi khách rời đi hết, hàng quán lại tắt đèn, đóng cửa. Tôi đành ngồi ôm ba lô chờ sáng rồi đi bộ lên nhà dì. Lâu lâu mới có dịp lên, nên lần nào tôi cũng muốn ghé dì út trước khi vào nhà bà.

Nhà dì nằm trên lưng chừng đồi, cách đường tàu vài trăm mét. Từ sân nhìn xuống, những đoàn tàu hàng đen trũi trườn qua như con rắn dài. Trước khi khuất sau quả đồi, tiếng còi tàu vang lên một hồi dài. Không hiểu sao, nghe tiếng còi hú vang vọng nơi đồi núi nghe thật buồn.

Ngày đó dì mới lập gia đình, cuộc sống còn vất vả. Món ngon nhớ đời dì đãi các cháu buổi sớm tinh sương là nồi sắn luộc vừa dỡ ngoài vườn. Mảnh vườn trước sân chỉ trồng sắn, những thân sắn cao lêu nghêu, khẳng khiu, lá rụng để lại những nút sần trên thân. Trông cằn vậy mà nhổ củ nào cũng trắng bông, tròn lẳn, mập mạp như cổ tay trẻ con.

Được ăn sắn luộc sau một đêm vật vã ngồi tàu và nụ cười hiền lành của dì khi thấy các cháu mê món sắn trở thành ký ức mà từ đó về sau không có gì có thể so sánh.

Sau này, cuộc sống bớt khó khăn, chú dì cũng không ở căn nhà đó và trồng sắn nữa. Nhưng mỗi mùa đông đi giữa phố Hà Nội, gặp một gánh sắn luộc trắng ngần nghi ngút khói, tôi lại nhớ đến dì út, nhớ mảnh sân đồi lộng gió, nhớ những chuyến lên rừng thăm bà ngoại.

Chiều tối nay, ông bạn thời tóc để chỏm mang cho túi sắn vừa đào ở trang trại. Tận gần nửa đêm, hai vợ chồng mới lọ mọ lột vỏ, bắc bếp luộc sắn. Khi nồi sắn trắng bông bắt đầu tỏa hương khắp nhà, ký ức về nồi sắn luộc của dì út lại ùa về - rõ mồn một như tôi đang đứng trên sân đồi, nghe tiếng còi tàu vọng lại mênh mang.

𝟕𝟐 𝐧𝐚̆𝐦 𝐯𝐚̀ 𝐜𝐨𝐧 𝐩𝐡𝐨̂́ “𝐧𝐡𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐜𝐚́𝐢 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭” 𝐦𝐚𝐧𝐠 𝐭𝐞̂𝐧 𝐇𝐨̂̀ 𝐗𝐮𝐚̂𝐧 𝐇𝐮̛𝐨̛𝐧𝐠

1. 𝐍𝐨̛𝐢 𝐭𝐚̣̂𝐩 𝐭𝐫𝐮𝐧𝐠 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̀𝐮 “𝐨̂𝐧𝐠 𝐥𝐨̛́𝐧 𝐜𝐡𝐮̛̃ 𝐧𝐠𝐡𝐢̃𝐚” 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Báo Tiền Phong, Báo Nhi đồng – Thiếu niên Tiền Phong, Tạp chí Thời trang trẻ, Nhà bản Kim Đồng, tạp chí Giác ngộ, Văn phòng truyền hình An Viên, phân xã báo Akahata của đảng cộng sản Nhật Bản. 

 2. 𝐂𝐨𝐧 𝐩𝐡𝐨̂́ 𝐡𝐚𝐲 𝐛𝐢̣… 𝐪𝐮𝐞̂𝐧 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Những năm trước đây, khi chưa số hóa bản đồ, nhiều bản đồ du lịch của Hà Nội in quên con phố Hồ Xuân Hương, do đó nhiều tài xế tắc xi và xe ôm không biết con phố này ở đâu. 

 3. 𝐇𝐚𝐲 𝐧𝐠𝐚̣̂𝐩 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭 – đ𝐨̣̂ 𝐧𝐨̂̉𝐢 𝐭𝐢𝐞̂́𝐧𝐠 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠 𝐜𝐚̂̀𝐧 𝐏𝐑: Trước đây, mặc dù nằm ngay cạnh hồ Thiền Quang nhưng cứ mưa là phố này bị ngập sâu. Hiện nay đã được cải thiện nhưng đối với những trưa mưa có lưu lượng lớn, thì tình trạng ngập vẫn tiếp diễn. 

 4. 𝐂𝐨𝐧 𝐩𝐡𝐨̂́ 𝐤𝐡𝐢𝐞̂́𝐧 𝐛𝐮̛𝐮 𝐭𝐚́ 𝐝𝐞̂̃ “𝐭𝐚̆𝐧𝐠 𝐱𝐨̂𝐧𝐠” 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Hồ Xuân Hương là con phố giáp ranh giữa quận Hoàn Kiếm và Hai Bà Trưng, theo đó thì các giữa các bưu cục phụ trách địa bàn cũng hay chuyển nhầm. Khiến bưu phẩm cứ phải lòng vòng để trả về đúng bưu cục phụ trách thì mới phát được cho người nhận. 

 5. 𝐒𝐨̛̉ 𝐡𝐮̛̃𝐮 𝐓𝐨̂̉𝐧𝐠 𝐁𝐢𝐞̂𝐧 𝐭𝐚̣̂𝐩 𝐭𝐫𝐞̉ 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Năm 1995, tôi thi tuyển về Tiền Phong sau khi tốt nghiệp Đại học Tổng hợp hà Nội. Khi đó báo Tiền Phong vẫn đang giữ kỷ lục Tổng biên tập trẻ nhất, khi đó là anh Dương Xuân Nam. Anh Nam được bổ nhiệm TBT vào năm 33 tuổi. Điều này khiến chúng tôi rất ngưỡng mộ và phấn đấu trong công tác chuyên môn. 

 6. 𝐍𝐨̛𝐢 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐧𝐠𝐮̛𝐨̛̀𝐢 đ𝐞̣𝐩 𝐠𝐡𝐞́ 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Vì liên quan đến các cuộc thi Hoa hậu Việt Nam của Tiền Phong. 

 7. 𝐏𝐡𝐨̂́ 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐤𝐲̉ 𝐥𝐮̣𝐜 𝐱𝐮𝐚̂́𝐭 𝐛𝐚̉𝐧 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Ở giai đoạn nào trên con phố Hồ Xuân Hương cũng tạo ra các kỷ lục về xuất bản. Với Tiền Phong là thời điểm tờ tạp chí Người đẹp Việt Nam xuất hiện vào cuối những năm 90 của thế kỷ trước. Mỗi kỳ xuất bản, các đại lý xếp hàng để có được tờ tạp chí này trên hệ thống sạp báo của mình; Hiện nay kỷ lục này đang thuộc về nhà xuất bản Kim Đồng với hàng dài các bạn trẻ xếp hàng, thậm chí xếp hàng từ đêm hôm trước để có được ấn phẩm yêu thích. 

 8. 𝐒𝐚̉𝐧 𝐱𝐮𝐚̂́𝐭 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐭𝐚̣𝐩 𝐜𝐡𝐢́ 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭 – 𝐝𝐮̀ 𝐥𝐚̀ 𝐧𝐡𝐚̣̂𝐭 𝐛𝐚́𝐨: Người đẹp Việt Nam; Tiền Phong cuối tháng; Tri thức trẻ; Lửa ấm; Nam Châm. Là tờ nhật báo nhưng Tiền Phong phát triển rất mạnh mảng tạp chí, có thể nói là tòa soạn báo có nhiều ấn phẩm tạp chí nhất trong lịch sử báo chí Việt Nam. Bây giờ Tiền Phong cũng vẫn tiếp tục là tờ báo có nhiều ấn phẩm với: Tiền Phong nhật báo, Tiền Phong điện tử, Hoa học trò, Sinh viên Việt Nam, Dân tộc miền núi. Tiền Phong chủ nhật. Đây cũng là thế mạnh của Tiền Phong bắt nguồn từ tiêu chí trẻ trung, cởi mở, sẵn sàng tương tác, bảo vệ lẽ phải và luôn sáng tạo. Đó cũng là kim chỉ nam cho mỗi phóng viên Tiền Phong. 

 9. 𝐇𝐨𝐚̣𝐭 đ𝐨̣̂𝐧𝐠 𝐬𝐚𝐮 𝐦𝐚̣̆𝐭 𝐛𝐚́𝐨 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Báo Tiền Phong có khoảng 40 hoạt động xã hội trong một năm. Tiêu biểu: Hoa hậu Việt Nam; Ngày Thẻ Việt Nam; Tiền Phong Marathon; Nâng bước Thủ khoa; Tiền Phong Golf Championship; Giải Vô địch Golf Quốc gia; Đền ơn đáp nghĩa TNXP; Chủ nhật Đỏ; Gương mặt trẻ Việt Nam; Tài năng trẻ; Siêu Cup quốc gia… 

 10. 𝐁𝐚𝐧 𝐛𝐢𝐞̂𝐧 𝐭𝐚̣̂𝐩 𝐢́𝐭 𝐧𝐠𝐮̛𝐨̛̀𝐢 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭: Tiền Phong là tờ báo nằm trong Top các tờ báo lớn nhất nước nhưng hiện tại Ban Biên tập chỉ có duy nhất 1 thành viên, chính là Tổng Biên tập Phùng Công Sưởng.

𝐓𝐞̂𝐧 𝐭𝐨̂𝐢 𝐥𝐚̀ 𝐭𝐞̂𝐧 𝐦𝐨̣̂𝐭 𝐜𝐚̂𝐲 𝐜𝐚̂̀𝐮

Tên tôi là Hiền Lương — tên một cây cầu bắc ngang sông Bến Hải, chia cắt đôi miền đất nước suốt mấy mươi năm khói lửa. Nhưng cũng là cây cầu đã chứng kiến những giọt nước mắt đoàn tụ, những bàn tay níu nhau sau bao mùa chia lìa. Và trên hết, đó còn là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại trong chính gia đình tôi. 

Năm 1972, bố tôi còn rất trẻ. Vừa tốt nghiệp trường sĩ quan lục quân, ông kịp cưới mẹ tôi trước khi vào chiến trường, nhận nhiệm vụ đóng quân ở Quảng Trị — nơi hòn tên mũi đạn không biết lúc nào sẽ gọi tên mình. Đó cũng là năm chiến tranh ở miền Trung khốc liệt hơn bao giờ hết. 

Giữa chiến trường đỏ lửa, khi nghe tin mẹ tôi mang bầu, trong một lá thư gửi về cho mẹ, bố dặn: “Nếu sinh con gái đặt tên là Thủy Chung, sinh con trai đặt tên là Hiền Lương… để mai này con lớn, con hiểu bố mẹ gửi gắm điều gì trong cái tên ấy”. Khi đó bố không biết mình còn có cơ hội trở về để gọi tên đứa con sắp chào đời hay không. 

Những lá thư đi qua rừng bom, suối đạn mà về được đến tay mẹ, quý giá như phép màu. Rồi trong một trận trinh sát, bố bị thương. Hai đồng đội thân thiết không may hy sinh ngay bên cạnh. Bố được quân y chuyển về tuyến sau điều trị. Đơn vị mất thông tin tưởng bố không qua khỏi, đã gửi tin về quê. Trong lá thư đẫm nước mắt, các đồng đội dặn dò mẹ tôi: “Chị hãy thay anh nuôi cháu Hiền Lương lớn khôn”. 

Mẹ tôi khi ấy vừa sinh con vừa nhận công tác mới ở Trường Đảng tỉnh Nam Định. Tin dữ khiến mẹ suy sụp, cân nặng chỉ còn 35kg. Không biết vịn vào đâu để mẹ vượt qua những ngày tháng đen tối ấy.

Nhưng rồi, chiến tranh cũng có lúc buông tay. 

 May mắn, sau những tháng ngày dài điều trị, bố hồi phục tâm lý, sức khoẻ và trở về — vào đúng lúc tôi đã hơn hai tuổi, bập bẹ biết nói. Bà nội tôi khi còn sống thỉnh thoảng lại kể: “Hồi đó, mày nhất định không chịu gọi bố là bố. Chỉ gọi chú, rồi lại học theo chú út, líu lo gọi “anh Vinh”. Mỗi lần thấy bố mày đi làm ở huyện về, cứ tíu tít gọi: “Bà ơi, lấy gạo thổi cơm anh Vinh ăn!” làm cả nhà cười mãi. 

 Nhiều năm sau lớn lên, tôi mới hiểu tại sao bố lại đặt cho mình một cái tên đặc biệt như vậy. Không chỉ là tên một cây cầu, Hiền Lương còn là nỗi khắc khoải sum họp mà bố mẹ tôi gửi gắm vào đứa con đầu lòng. 

 Tôi đã đôi ba lần về thăm di tích cầu Hiền Lương, nơi con sông Bến Hải hiền hòa nay đã không còn vết chia cắt. Mỗi lần đứng trên cây cầu lịch sử, lặng ngắm lá cờ đỏ sao vàng tung bay, tôi lại thấy trong lòng nhiều xúc cảm. Vẫn nghe thầm thì trong gió là câu chuyện của một chàng sĩ quan trẻ năm xưa và sự may mắn của số phận để bố được trở về. 

 Lần này, tôi trở lại cầu Hiền Lương không chỉ một mình mà đi cùng những người thân yêu. Chúng tôi đã có khoảng thời gian thật ý nghĩa để cùng nhắc lại kỷ niệm của bố, của mẹ, và của cái tên đã nối gia đình tôi qua bao biến cố. Đứng đó, tôi thấy mình bé nhỏ nhưng thật tự hào - vì tên mình là Hiền Lương, tên một cây cầu đã từng oằn mình gánh chịu chia lìa, để rồi hiền hòa nối liền đôi bờ đất nước.