7 tháng 1, 2021

Bánh chưng bà Thìn

Cả một vùng rộng lớn phía Nam Định nức tiếng bánh chưng bà Thìn Hải Hậu. Cho dù bây giờ chẳng thiếu gì người gói bánh chưng bán, bánh chưng bà Thìn vẫn là món quà quê giản dị được chọn của người Hải Hậu và những vùng lân cận như Giao Thủy, Quất Lâm, Cổ Lễ (nếu có dịp ghé qua).

 

Bánh chưng bà Thìn

Nhà bà Thìn ngày xưa ở cống Trung Phương, cách chợ Đông Biên 4 cây số. Dân quê, tháng ba ngày tám chẳng có việc gì làm, bà chọn nghề gói bánh chưng để kiếm thêm. Ngày nắng cũng như ngày mưa, có hôm ốm mệt, nhưng bà chẳng bao giờ nghỉ, gói bánh rồi gánh vào chợ bán, cứ như là bà nghỉ chợ một hôm thì mọi người sẽ thiếu bánh của bà lắm vậy.

Ngay khi vào nghề vài tuần bà đã được tín nhiệm thành người giao hàng cho các hàng bán quà khắp vùng chợ Đông Biên. Ngay từ lúc khởi nghiệp ấy, cái tên bánh chưng bà Thìn đã thành danh và lưu cho đến bây giờ.

Tôi còn nhớ tuổi thơ có hai điều gắn bó và thân quen hết mực: Làm phim đèn chiếu bằng truyện tranh của báo Thiếu niên Tiền Phong và bánh chưng bà Thìn.

Mẹ đi chợ về thỉnh thoảng lại lủng lẳng trên ghi đông vài tấm bánh chưng nóng. Ông Nội mỗi lần đi công tác rẽ qua nhà tôi chơi, nhất định không bao giờ thiếu những tấm bánh chưng. Các cô bác cùng cơ quan bố mẹ tôi khi vào nhà tôi chơi cũng toàn mua bánh chưng bà Thìn làm quà cho chúng tôi. Ngay mấy bác hàng xóm, thỉnh thoảng đi chợ về chạy sang cho quà cũng chẳng phải là cái gì xa lạ: Bánh chưng bà Thìn…

Bánh chưng bà Thìn gói bằng lá chuối

Có lần ông nội đi công tác về muộn, không kịp mua bánh chưng bà Thìn cho thằng cháu đích tôn, thấy tôi nhõng nhẽo đòi, ông nói đùa “Bà Thìn ốm chết mất rồi nên làm gì còn bánh!”, có bà hàng xóm đi qua nghe thấy vậy đã khóc tướng lên chạy vào hỏi ông tôi “Thật ư bác? Thế bà ấy đi hôm nào ạ”. Cái tình của người quê, thật nồng hậu, thân thiết làm sao!

Bây giờ con dâu và cháu dâu bà Thìn đang hành nghiệp ngay ở chân cầu Yên Định. Người con dâu thật thà kể hết với khách bí quyết làm bánh của gia đình, chẳng giấu giếm như kiểu nghề gia truyền.  “Nhà tôi chẳng có bí quyết gì đâu bác ạ. Mẹ tôi chỉ dạy, muốn gói bánh chưng ngon cứ nhớ kỹ chuyện Lang Liêu gói bánh cung tiến Vua cha”. Tôi vẫn nhớ câu chuyện truyền thuyết về bánh chưng bánh dày tượng trưng cho trời đất, nhưng chẳng ngờ nó là bài học đơn giản, dễ nhớ của một nhà nghề: Gói bánh chưng phải chọn nguyên liệu tốt và có tình cảm.  Nhà bà Thìn dùng lá chuối sống hơ qua lửa cho mềm để gói bánh, nên màu sắc tấm bánh xanh non, mỡ màng. Loại gạo làm vỏ bánh là gạo nếp hương rất ngon của Hải Hậu. Đỗ xanh phải chọn loại đỗ trồng ở vùng đất cát pha ngoài biển để nhân bánh tơi và thơm. Miếng thịt ba chỉ làm nhân bánh phải là loại có thớ đều và dày, khi xắt thành miếng không bị rời thành từng mảnh, lại được tẩm ướp nước mắm, mì chính, hành khô, hạt tiêu thật kỹ. Chỉ một chút nước mắm ướp thịt cũng phải chọn loại mắm ngon, dậy mùi vì chính điều đó làm nên hương vị đặc trưng khi xắt bánh chưng thưởng thức. Gừng và thảo quả là hai loại gia vị thường có ở bánh chưng Hải Hậu, tạo cho miếng bánh hương vị thơm nồng đậm đà.

Khách mua bánh về làm quà

Năm 2003, khi viết bài báo này thì bánh chưng bà Thìn đã đến đời thứ 3 (còn bây giờ thì là đời thứ 4) nhưng hàng bánh chưng bà Thìn vẫn giữ được tín nhiệm. Mỗi ngày vẫn sản xuất đều đặn 200 tấm bánh, chỉ bán một lúc buổi sáng là hết veo. Vào dịp lễ, tết các cơ quan quanh huyện đặt nhiều, có ngày lên đến 700 đến 800 tấm. Còn mùa cưới hỏi thì đám nào ngại giở bánh ra gói đều nhờ đến nhà bà, công việc chẳng lúc nào ngơi. Cái may mắn nhất của người làm hàng ăn bán là khách nhớ nhà hàng, thì nhà bà Thìn đã có được điều đó.

Những người quê Hải Hậu đi làm ăn xa, có khi sang Lào, Campuchia, mỗi khi có dịp đều không bỏ qua cơ hội ăn lại tấm bánh chưng bà Thìn. Nhiều người không có điều kiện về thăm nhà, mỗi khi có ai đó về nước chỉ dặn nhớ mang bánh chưng bà Thìn sang làm quà.

Hồi bà cụ Thìn mất được vài năm, có người lính lê dương khi sang thăm lại Việt Nam, ông ta về lại Hải Hậu vẫn không quên nhắc “món ăn Việt Nam tôi nhớ nhất là bánh chưng bà Thìn”, khi về nước ông đã đặt mấy chục chiếc về làm quà… Những tình cảm đó không phải nhà hàng nào cũng tạo dựng được.

(Tiền Phong Xuân năm 2003)



5 tháng 1, 2021

Bánh gai... rán

 Sau trải nghiệm rất vô tình của ông bạn Hữu Khôi thì mình là người thứ 2 nhưng là cố tình rán bánh gai.

Mọi người thường hay quen với bánh chưng rán.

Nhưng bánh gai rán ngon một cách lạ lẫm, thoát ly hẳn vị bánh gai thông thường khi bánh được gia nhiệt bằng dầu ăn, tạo nên lớp vỏ giòn mỏng tang.

Lớp bột dẻo màu huyền dậy mùi lá gai quyện với mùi hương đặc trưng của nhân bánh đang bị cầm tù trong lớp vỏ giòn nóng tút bỗng bùng nổ khi hàm răng cuống quýt phá vỡ cấu trúc của tấm bánh.


Bánh gai rán


6 tháng 5, 2020

Có một sống lưng khủng long ở lòng hồ Hòa Bình

Quả đồi nằm ngang này trở thành một bán đảo giữa hồ nước mênh mông tạo ra một địa điểm ngắm cảnh cực đẹp thu hút nhiều bạn trẻ đến check in. Ngay dưới hông là bến thuyền đưa khách đi ngắm hồ. Đi qua lối rẽ vào đây 2km có một con thác đẹp tên là Gò Lào.

Nơi đây cách trung tâm xã Ba Khan (huyện Mai Châu) khoảng 8 km, đường được đổ bê tông khá dễ đi. Con đường dẫn đến sống lưng khủng long này men theo sườn núi đá cheo leo cách mặt nước hồ hàng trăm mét với các vách núi dựng đứng. Từ đây nhìn xuống lòng hồ trông giống vịnh Hạ Long. Con đường còn xuyên qua những cánh rừng tre trúc cổ thụ với những nếp nhà sàn của đồng bào Mường. Ai mê phim chưởng tha hồ thả trí tưởng tượng các cao thủ đương vít ngọn trúc thi triển võ công. Chụp ảnh thì mê ly.

Chỗ ăn nghỉ vô cùng thuận tiện, đồng bào khá có kinh nghiệm làm du lịch cộng đồng. Có một số homestay ở xóm Suối Lốn và dưới lòng hồ. Có 2 resort khá ổn là Ba Khan Resort và Mai Chau Hideway resort. Nên đặt phòng trước.

Mùa nước lớn từ tháng 6 đến tháng 10. Mùa này đang là mùa cạn nhất. Nước còn khoảng 85 mét. Theo thông báo mới nhất hiện giờ mặt nước còn cách mực nước chết khoảng 7 mét. Khi nước to nhất thì sẽ dâng lên thêm khoảng 40-50 mét và hồ đạt độ sâu tối đa 125 mét nước, hồ sẽ mênh mông hơn. Mùa này thì được ngắm những vạch nước khoét vào chân đồi đều tăm tắp trông giống như những rãnh âm thanh trên đĩa than phóng to 10.000 lần.

Mùa này bơi thuyền hoặc chèo sup thì chỉ nên vào buổi sáng hoặc chiều tối vì khi nắng lên trên mặt hồ không có chỗ trú nghỉ.

Từ Hà Nội, chỉ mất 2h30 chạy xe qua quãng đường 130km là tới nơi.













x

23 tháng 10, 2019

Kìa có ai đánh rơi kim cương


1. Đừng đánh đàn như trâu đi cày

"Hôm nay cô không ghi vào vở dặn dò nữa bố ạ. Cô bảo "Lớn rồi".

"Làm sao con nhớ được lời cô dặn?"

"Nhớ chứ. Cô dặn bài Sonatina đoạn đầu đánh như người ta bắt đầu phát biểu. Tiếp theo thì cử tọa vỗ tay tán thành. Tiếp đến đánh như như nịnh người ta. Đoạn tiếp thì giống như từng người một chia sẻ ý kiến. Đoạn kết đánh mạnh vỗ tay tán thành".

"Cô bảo, con phải đánh sao như vũ công múa ballet lướt trên phim đàn. Đừng đánh giống như bác nông dân thúc trâu đi cày nhé :)".

"Hôm nay cô có hướng dẫn bài mới không?"

"Cô bảo nếu đánh như trâu đi cày thì cô chưa giao bài mới".

Khó đây. Con gái phải cố gắng hơn nhiều đây. Cố lên.

2. Có ai đánh rơi kim cương

Tan lớp học đàn, ba bố con lên đường đến nhà bác Vũ - Nhung để tiễn bác Vũ cô Ly về Đà Nẵng.

Trời rực nắng, đường đông.  Đi qua Lạc Long Quân, đoạn đường giáp với hồ Tây. Chợt nghe con gái thốt lên. "Trời nắng nhìn hồ Tây ảo quá. Cứ như có ai đánh rơi hàng vạn viên kim cương kìa".

Cảm ơn con gái đã giúp bố thấy thêm khoảnh khắc đẹp của hồ Tây.

(Bài để chế độ nháp từ khi Tép còn 10 tuổi)


Quà sáng


Hà Nội có rất nhiều loại quà sáng.

Riêng món bánh rán dân dã đã có đến 4 lựa chọn: Bánh rán vừng; Bánh rán bọc đường cát; Bánh rán mật; bánh rán nhân mặn và nó cũng nằm trong nhóm thành hồn thành tuý của ẩm thực Hà Nội.

Cách đây hai chục năm các loại bánh rán này có kích thước bằng quả bóng tennis. Ăn một cái là no ặc. Giờ nhu cầu ăn đường và tinh bột giảm nên kích thước thu nhỏ lại chỉ tương đương quả bóng bàn, giá 1000 đồng.

Hồi sinh viên cứ đến kỳ lĩnh học bổng mới có điều kiện xơi bánh rán bỏ lọ thuỷ tinh của bà béo trước thư viện Mễ Trì.

Giờ 10k thì ăn cả bằng tai mới hết. Nhưng mà ngon. Khi ăn xong có cốc trà đá 4.0 nữa thì hết xảy tỏi.

Chị hàng bánh rán âm ấm ở Ngõ 1 Trần Huy Liệu (Giảng Võ).

Hoạt cảnh thứ sáu ngày 13 (tháng 9)


5g15 mở mắt chả kịp biết xem mình còn thở hay không đã với tay lấy cái điện thoại.

Mở fb. Hình như đó là dấu nghiện thì phải.

Tin đầu tiên là clip trong một gờ-rúp có đông thành viên. Một phụ nữ xưng là VĐV Đoàn Thị Cúc bị hai người đàn ông đè xuống trói tay. Hai người đàn ông này xưng là bác sĩ nói cô kia là bệnh nhân tâm thần. Ầm ĩ một lúc thì có công an và hai người có thẻ bác sĩ. Nghĩ nhanh đến tin người Việt ùn ùn nhập viện tâm thần vì nghiện fb.

Stop vuốt vuốt chạm chạm.

Bạn xã đi nấu canh ghẹ từ vươn thở.

Vùng dậy tập vài động tác thể dục cho nó có nhịp điệu. Sau đó tập bài dưỡng sinh. Có 21 động tác mỗi thức mà đếm toàn sai. Thỉnh thoảng lại phải dừng để nghĩ xem đến số mấy. Tuổi tác thật là có ảnh hưởng.

Rồi cũng tập hết bài. Trong lúc chờ ráo mồ hôi để đi tắm thì tranh thủ đọc báo nhà. Chụp cái trang nhất để viral trên fb (lại fb). Chấm chấm vuốt vuốt có mấy cái mà đã hơn 7g. Vội vàng ăn sáng. Nhanh kỷ lục. Các cụ bảo người nào ăn nhanh thì số vất vả. Đúng thật 🙂

Trước khi bước ra khỏi nhà nhớ ra là chưa uống thuốc. Lại quay vào đếm cho đủ viên này viên nọ.

Hơi bực.

Cuối cùng là màn tìm chìa khoá xe. Ngày nào cũng nhớ là phải cất chìa khoá xe cẩn thận. Mỗi tội là hôm sau không nhớ hôm trước cất “cẩn thận” vào chỗ nào.

Bực hẳn.

Rồi cũng thấy.

Lại thấy vui vì điều ấy.

Rồi lại phơi phới ra đường chiến đấu với dòng xe cộ đông như quân nguyên suốt 6 cây số giống như mỗi buổi sáng hàng chục năm qua. Mặc kệ bầu không khí Thanh Xuân có đẫm hơi thuỷ ngân hay ko!

Hôm nay là trung thu. Trời mát. Trăng vẫn trẻ mà mình đang già đi.

Happy birthday to me!

Cuộc sống luôn bộn bề rối ren như phông nền tấm ảnh