11 tháng 1, 2024

Đất lành chim đậu

 Trên ngọn cây dẻ nước, ngang tầng 3, phòng khách chính của #ZicHouse ở Đà Lạt, có một tổ chim vành khuyên.

Mươi ngày trước, trong chuyến đi sát Tết, sau khi đến đây một ngày chúng tôi phát hiện trong chiếc tổ chim đang đu đưa trong những cơn gió khá mạnh của Đà Lạt có 3 quả trứng nhỏ xinh. 

Hai con chim bố mẹ thường bay đi bay về nằm ấp trong chiếc tổ, mặc cho cách đó khoảng một tầm với tay là phòng khách của một Homestay lúc nào cũng nhộn nhịp khách khứa từ sáng đến đêm.

Từ lúc phát hiện ra chiếc tổ có trứng, chúng tôi có chút ý tứ hơn mỗi khi đứng trước tấm kính panorama phòng khách mặc dù đứng đây thì có thể nhìn thấy toàn cảnh thung lũng và một phần thành phố Đà Lạt dưới kia vì sợ rằng chim bố mẹ vì bị con người phát hiện ra tổ của nó mà bỏ  ấp ba quả trứng thì tội.

Cách đây 3 năm, đôi vợ chồng Hoài Linh – Kim Hoa bỏ lại tất cả công việc, nhà cửa ở Sài Gòn, mang cô con gái út 8 tuổi lên Đà Lạt tậu một mảnh đất trên lưng chừng đồi tại phường 6, một khu dân cư mới tinh, cách trung tâm thành phố Đà Lạt chừng 3-4 km, dựng một ngôi nhà xinh xắn, đặt tên là Zic House, lấy từ nickname Zig của cô con gái Châu Anh. Biến mảnh đất đầy cỏ rậm rạp, có một cây dẻ nước cổ thụ cô đơn thành một Homestay xinh xắn.

Căn nhà màu trắng này, do nhà báo Hoài Linh tự lên ý tưởng thiết kế và décor. Một phần bộ sưu tập cổ vật và đồ lưu niệm được anh Linh mang từ Hà Nội và Sài Gòn trưng bày ở đây khiến ngôi nhà như một bảo tàng nhỏ. Này là góc sưu tập bình vôi cổ. Kia là bộ mặt nạ sưu tầm từ khắp các quốc gia, nơi nghệ sĩ Hoài Linh có dịp đặt chân đến trong những chuyến công tác trước đó. Đây là những món đồ gốm mộc mạc của đồng bào Tây Nguyên xếp đặt rất hợp lý với bộ sưu tập gốm xưa… Những bức ảnh đen trắng đầy chất phóng sự nổi tiếng của anh Hoài Linh được phóng to treo ở phòng khách và chiếu nghỉ cầu thang. Ai mê đọc sách có thể tìm được những cuốn tiểu thuyết của các tác giả nổi tiếng thế giới đặt trên chiếc giá sách gỗ thiết kế khá đẹp.

Mấy gia đình chúng tôi đã được tận hưởng sự thân thiện ấm áp của gia chủ trong những ngày ở lại không gian của Zic House.

Trưa nay, bất ngờ, phu nhân của nghệ sĩ nhiếp ảnh, nhà báo Hoài Linh, chị Kim Hoa cũng là một nhà báo, người gốc Huế, mê ẩm thực, chủ nhân Zic House nhắn tin báo “Ba chú chim con chào các bác”, kèm theo là tấm ảnh chụp ba chiếc mỏ viền vàng đang há to đòi ăn. 

Quả thật chúng tôi cũng đang ngóng chờ nhận được tin này.

Đúng là đất lành chim đậu 💖










Tưởng thưởng trong vị của hạt Arabica Quảng Trị

 𝗣𝗶𝗻𝗸 𝗚𝘂𝗮𝘃𝗮 (𝗢̂̉𝗶 𝗵𝗼̂̀𝗻𝗴)   𝗛𝗼𝗻𝗲𝘆 (𝗠𝗮̣̂𝘁 𝗼𝗻𝗴)   𝗖𝗶𝗻𝗻𝗮𝗺𝗼𝗻 (𝗤𝘂𝗲̂́)   𝗥𝗮𝗶𝘀𝗶𝗻 (𝗡𝗵𝗼 𝗸𝗵𝗼̂)   𝗖𝗼𝗰𝗼𝗮 𝗔𝗳𝘁𝗲𝗿𝘁𝗮𝘀𝘁𝗲 (𝗛𝗮̣̂𝘂 𝘃𝗶̣ 𝗖𝗮𝗰𝗮𝗼) 

Sẽ được tưởng thưởng trong vị của hạt Arabica Quảng Trị. 

Tìm trên Internet thấy: Khởi xướng cho cây cà phê Khe Sanh, có tài liệu cho rằng là Eugène Poilane – một quân nhân người Pháp, đồng thời là một nhà thực vật học, ông đến Việt Nam năm 1909 với danh nghĩa là công nhân pháo binh làm việc cho xưởng công binh hải quân. Sau đó nhà tự nhiên học Auguste Chevalier đã chỉ định Poilane làm thăm dò viên cho viện sinh vật học và Poilane trở thành đại diện cho Sở quản lý rừng của Đông Dương năm 1922.

Năm 1918, lần đầu Poilane đi xuyên qua khu vực sau này là làng Khe Sanh. Do bị hấp dẫn bởi cây cối tươi tốt ở đây và nghĩ rằng đất đỏ thì phù hợp với cây cà phê, năm 1926 Poilane quay trở lại Khe Sanh và nhập những cây cà phê Chiari để trồng và lập nên đồn điền cà phê đầu tiên ở Khe Sanh (Theo Puriocafe). Giống cà phê được trồng chủ yếu ở Khe Sanh là Catimor trái đỏ từ năm 1993, Catimor trái vàng rất ít.

Diện tích trồng cà phê ở Khe Sanh khoảng 4.600ha tập trung ở 3 xã: Hướng Phùng , Hướng Linh và Tân Liên; rải rác ở các xã Hướng Tân, Hướng Sơn, Phùng Lâm và xã Húc. Xã Hướng Phùng đóng vai trò quan trọng nhất do có diện tích trồng lớn nhất chiếm đến 80% diện tích trồng cà phê của huyện Hướng Hoá, thời tiết thuận lợi nhất do mưa ít nhất trong các xã và cuối cùng là độ cao phù hợp, cao 670m so với mực nước biển.

Vì sao Arabica Quảng Trị trồng ở độ cao 670 m so với mực nước biển mà vẫn cho ra hương vị đặc biệt? 

Lý do là đây: 

Đặc điểm của cây cà phê arabica chúng phù hợp với vùng thổ nhưỡng quanh năm mát mẻ, nhiệt độ quân bình từ 22 – 24 độ c, độ cao địa lý từ 1300-1500 mét so với mực nước biển. Tuy nhiên, khi nói về độ cao thì Khe Sanh không phải là vùng đất lý tưởng của cây cà phê chè arabica, bởi nơi đây trung bình độ cao từ 600-900 met so với mực nước biển, nhưng sự chênh lệch rất cao giữa ngày và đêm (có lúc mức nhiệt chênh lệch 7-9 độ giữa buổi chiều và tối khuya), sự chênh lệch ngày và đêm lại khá phù hợp với cây cà phê arabica (năm 1999 cà phê arabica được trồng phổ biến tại đây, thu nhỏ lại vùng robusta và liberia) Bên cạnh đó, nhiệt độ nắng khá cao ban ngày và sự lạnh giá ban đêm làm cho hàm lượng axit của cà phê Khe Sanh mạnh hơn, nên dẫn đến cà phê Khe Sanh có vị chua mạnh phải nói vị chua cà phê Khe Sanh đứng đầu trong nhóm cà phê chè tại Việt Nam.

Cà phê từ Hướng Phùng, Quảng Trị tạo sự bất ngờ với hương vị độc đáo, khác biệt. Hương ổi hồng ấn tượng và hương hoa tràn ngập cùng vị chua ngọt tinh tế. Chính hương vị quyến rũ này đã giúp cho cà phê Quảng Trị giành ngôi vị cao nhất cuộc thi Cà phê Đặc sản Việt Nam 2021 ngay trong lần đầu tiên tham dự.

Các nhà bán cà phê chuyên nghiệp bảo: Đây là loại cà phê Việt Nam mà bạn phải thử một lần trong đời. 

Sự khác nhau giữa Arabica Quảng Trị và Arabica Cầu Đất: So với hạt  A Cầu Đất, hạt A Quảng Trị có kích thước nhỏ hơn. Về mùi vị, A Cầu Đất có: Brown Sugar (Đường nâu), Chamomile Tea (Trà hoa cúc), Bright Acidity (Vị chua sáng) Pomelo Zest (Vị đắng nhẹ của vỏ bưởi) 



Một nghề nghiệp không trường nào cấp bằng

Trong lúc đi xe buýt, nghe và ghi nhớ bài giảng của một linh mục về một buổi lễ thánh tổ chức vào ngày Happy Mother’s. 

Ngày của Mẹ có nguồn gốc vào thời Hy Lạp và La Mã cổ đại. Lễ hội tri ân những người làm mẹ được tổ chức thường niên vào mùa xuân và người Hy Lạp thời đó thường cúng tế cho các nữ thần, đặc biệt là thần Rhea - một người mẹ của nhiều vị thần trong thần thoại Hy Lạp.

Tuy nhiên, một giả thiết cho rằng nguồn gốc Ngày của Mẹ lại xuất hiện đầu tiên ở Anh Quốc vào khoảng năm 1600. Ngày này được tổ chức hằng năm trước lễ Phục sinh 40 ngày với mục đích là tri ân các bà mẹ. Trong ngày này, những người con sẽ tặng hoa, bánh cho mẹ yêu của mình. Thế nhưng, phong tục này dần rơi vào quên lãng ở thế kỷ 19.

Ngày của mẹ được văn tự chính thức công nhận vào ngày 8/5/1914, quốc Hội Mỹ, Tổng thống Woodrow Wilson thông qua nghị quyết lấy ngày Chủ nhật thứ 2 của Tháng Năm hằng năm để làm ngày tôn vinh các bà mẹ. Có tài liệu nói đây là thành quả nỗ lực của một cô gái, sau cái chết của mẹ đã nhiều năm viết đơn gửi tới “ban ngành chức năng”. Cảm động trước lòng hiếu thảo của cô thì nghị quyết nói trên được ra đời.

Ngày tôn vinh Mẹ từ nước Mỹ sau đó lan ra khắp nơi trên thế giới, mới đây lan đến Việt Nam và nhanh chóng được tiếp nhận bởi người Mẹ ở đâu cũng là Mẹ và là những người tuyệt vời. 

Chúng ta đang sống trong một thế giới đòi hỏi bằng cấp. Nghề gì cũng có thể cấp bằng. Tuy nhiên, làm mẹ và thực hiện những thiên chức của người mẹ không một trường Đại học nào dám cấp.

Ở trong nhà trường đầu tiên của mỗi đứa trẻ trong mỗi gia đình, cái ghế trong lớp học đầu tiên của đứa trẻ là hai cái đùi của người mẹ. Đứa bé sẽ học những bài học đầu tiên từ chiếc ghế này, với một người có đầy đủ những kỹ năng: 

Cưu mang sinh nở;

Chăm sóc trẻ;

Y tá;

Nấu ăn;

Bảo vệ;

Tư vấn;

Tâm lý;

Ngân hàng; 

Thủ quỹ; 

Kế toán;

Trang trí nội thất;

Dọn dẹp;

Ngoại giao;

Thương mại;

Đào tạo;

Những kỹ năng tổng hợp đó không trường đại học nào cấp bằng được, vì các trường ĐH chỉ có cơ sở, có phòng ốc, có kỹ thuật, có phương pháp, có kinh nghiệm nhưng không có trường nào cấp được cho các bà một con tim yêu thương của một người mẹ.

Ảnh: Hội mẹ của mấy cha con nhà họ Vũ 🥰



Mùa tĩnh tâm ở giáo đường Sở Kiện

Mỗi năm vào mùa hè, nhiều cuộc tĩnh tâm được tổ chức cho linh mục tu sĩ của đạo Thiên chúa giáo. Đây là một trong những hoạt động nằm trong giáo luật của đạo Kito. 

Tĩnh tâm là việc bó buộc đối với các giáo sĩ và tu sĩ. Đối với giáo dân thì nhiệm ý.  Đây là một trong những trào lưu đang phát triển ở Âu – Mỹ hiện nay. Trước cuộc sống xô bồ, nhiều người tìm về những trung tâm tĩnh tâm vào dịp cuối tuần hay nghỉ hè để nghỉ ngơi cả tinh thần lẫn thể xác. (Ai quan tâm kỹ hơn về việc tĩnh tâm của Kito giáo có thể hỏi Google).

Mình không theo đạo nhưng vô tình đến được Nhà thờ Sở Kiện – một trong bốn Tiểu vương cung Thánh đường của Việt Nam, đắm mình vào không gian của mùa tĩnh tâm. 

Mọi hoạt động trong khuôn viên hầu như không gây ra tiếng động. Từng nhóm người đi lại cực kỳ trật tự để không làm ảnh hưởng đến hoạt động tôn giáo của tu sĩ và giáo dân trong mùa tĩnh tâm. Nếu có ai vô tình nói to khi cất lời hỏi thông tin, trước khi thầm thì trả lời, người được hỏi đều đưa ngón tay lên miệng ra hiệu “Giữ yên lặng!”.

Mấy tiếng đồng hồ ở đây giao tiếp với nhau hầu như bằng ánh mắt và cử chỉ. Mọi cảm xúc thể hiện trao đổi dường như thật gần gũi để hiểu nhau. Chỉ có tiếng cửa chập của máy ảnh sau mỗi khuôn hình ưng ý. Người chụp và người được chụp phải rất ăn ý nhau vì muốn hướng dẫn nhau cũng chỉ có những tiếng thì thầm hòa vào tiếng gió thổi qua những kiến trúc cổ kính trầm mặc.

Ở Nhà thờ Sở Kiện, có những kiến trúc còn nguyên vẹn, có kiến trúc được phục dựng. Cũng có những kiến trúc chỉ còn lại móng và bậc thềm. Trong quần thể này có cả một di tích giáo đường bỏ hoang chỉ còn trơ những bức tường gạch.

So với các di tích nhà thờ đổ Trái Tim trên bờ biển Hải Lý và nhà thờ đổ Thánh Tổ trên bờ biển Hải Đông (Hải Hậu, Nam Định), tu viện đá bỏ hoang ở Tả Phìn (Sa Pa, Lào Cai) thì nhà thờ đổ của Sở Kiện (TT Kiện Khê, Thanh Liêm, Hà Nam) còn giữ được khá nguyên vẹn cấu kiện tường gạch với những cửa vòm và hàng cột vững chãi được chăm sóc sạch sẽ cùng với các kiến trúc khác trong khuôn viên. 

Quần thể Sở Kiện gồm có nhà thờ trung tâm, tòa giám mục và chủng viện. Nhà thờ Sở Kiện theo kiến trúc Gothic, được Giám mục Tông tòa Tây Đàng Ngoài Puginier (tên Việt là Phước) cho khởi công xây dựng vào ngày 23 tháng 10 năm 1877 và hoàn tất vào năm 1882. Đây là công trình khá đồ sộ, toàn bộ nền được lót gỗ lim để chống sụt lún. Nhà thờ dài 67,2 mét, rộng 31,2 mét và cao đỉnh 23,2 mét. Với 4 hàng cột, chia làm 5 gian dọc, nhà thờ có thể chứa từ 4 đến 5 nghìn người. Ngày 24/6/2010, tòa thánh với sắc lệnh của Thánh Bộ Phụng Tự đã nâng nhà thờ Sở Kiện thành tiểu Vương cung thánh đường tước hiệu Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội.

Giống như hầu hết các kiến trúc nhà thờ ở tây phương, nhà thờ Sở Kiện cũng có các ô cửa kính màu vẽ tranh các vị thánh hoặc các sự kiện trong Kinh Thánh. Tuy nhiên, khu vực cung thánh và bàn thờ lại được làm bằng gỗ chạm trổ tinh vi, sơn son thiếp vàng theo phong cách truyền thống Việt Nam. Tháp chuông nhà thờ có 4 quả chuông lớn mang các sắc âm Đố - Mi - Sol - Đồ, với trọng lượng lần lượt là 2461 kg, 1281 kg, 717 kg và 318 kg, đều được làm phép vào ngày 25 tháng 12 năm 1898. Bên trong nhà thờ còn lưu giữ một cây đàn đại phong cầm cổ trên lầu hát; hài cốt, vải thấm máu của nhiều vị Thánh tử đạo Việt Nam và các dụng cụ mà nhà cầm quyền khi xưa đã xiềng xích, tra tấn các vị này.

Ngoài vẻ đẹp kiến trúc rất đặc biệt, phần trang trí nội thất của các tòa nhà cũng sẽ ngốn mất nhiều thời gian gian của bạn khi ghé thăm. Nếu muốn thăm bên trong nhà thờ thì có 2 khung giờ mở cửa khi hành lễ. Sáng từ 4h - 6h. Chiều từ 17h- 19h. Đến vào giờ khác thì ngắm các khu vực kiến trúc trong quần thể này cũng rất đã con mắt.

Trên thế giới có 4 nhà thờ được mang danh hiệu Đại Vương cung thánh đường; 1.757 nhà thờ mang danh hiệu Tiểu Vương cung thánh đường và ở Việt Nam có tổng số hơn 6.000 nhà thờ và có 4 nhà thờ được mang danh hiệu này.

Cách Hà Nội chừng 70km tính từ Bờ Hồ, phương tiện đi lại thuận tiện: bằng xe buýt, xe khách, tàu hỏa, xe máy, xe hơi cá nhân, thậm chí khỏe chân như vợ chồng Rain Lan Anh thì đạp xe là chuyện nhỏ. 

Còn chờ gì nữa mà không tới để chiêm ngưỡng và trải nghiệm.












Nem


 - Bác Lương này, cháu thấy cái bồn tắm bác không sử dụng thì bán cho nhà cháu nhé.

- Bác đồng ý, nhưng có chỗ kê vừa ko?

- Ừ nhỉ!

- Hay là bác bán cho nhà cháu cả cái toilet, trừ bàn chải đánh răng. Hằng ngày cháu về qua đây tắm!

- Bác đồng ý. Về bàn với mẹ đi nhé.

- Nhà cháu cũng có ý định này rồi.

Trời tối rồi mà hai bác vẫn đang ôm máy tính, chả thấy bếp núc động rạng gì.

- Bác Hương ơi, sang năm mình ăn gì?

- À, tối nay bác định ăn thịt Nem 😂

- Chị Tép ơi, tối nay có lẩu dê (con chị tuổi Mùi) 😂😂😂


Vừa ngồi trước đĩa mỳ vừa:

- Mẹ cháu làm việc vất vả lắm. Thứ bảy, chủ nhật cũng phải đi làm. Đêm chỉ ngủ có 3 tiếng. Kinh khủng không bác!

- Bác cũng phải làm việc từ sáng đấy chứ!

- Nhưng bác được làm việc ở nhà là sướng rồi!

(Đề nghị mẹ cháu công khai thời khoá biểu 😂😂😂)


- Nem ăn kẹo gì để bác Hương chọn cho.

- Cháu lớn rồi, cháu tự chọn được.

- Nhưng lâu lắm Nem mới sang bác nhớ giọng nói của Nem, nụ cười của Nem.

- Nhưng cháu cười đểu lắm 😂😂😂


- Bác Hương trông gầy. Chẳng giống 51 cân gì cả.

- Bác 61 cân Nem ạ 😂😂😂


- Bác Hương này, cháu không nhớ những lúc bác nổi giận đâu. Cháu chỉ nhớ những lúc bác vui thôi. ♥️♥️♥️

- Mấy năm nữa Nem lớn Nem vẫn sang bác chơi nhé.

- Tất nhiên bác ạ.

- Mai ngày bác già thì Nem nhớ sang chơi với bác nhé.

- Vâng. Hy vọng là không ai bị mất sớm! 😂😂😂

Một mẩu ký ức WC

Lâu lắm mới lại được trải nghiệm tiểu phẩm sáng sớm nô nức gặp nhau ở chỗ vòi nước rửa mặt vì ở đó có mấy căn WC dùng chung.

Gặp nhau ở đó khó nhất là khâu chào hỏi. Chào cũng dở mà lặng thinh cũng dở 😂

Nói là hồi ấy, nhưng là những năm 90 chứ chưa xa lắm, khu tập thể 46 Quán Sứ, hôm nào cũng như hôm nào cư dân xếp hàng mà cứ làm vẻ mặt không liên quan, ấy nhưng cử chỉ tay chân nó lại cứ thể hiện cái sốt ruột của sự chờ đợi.  Cứ vài bữa lại thấy bà Hậu quê Nghệ An với bà Dương quê Nam Định to tiếng với nhau ở ngoài khu WC buổi sáng. Cả khu ai cũng biết chắc chắn bà Dương vừa mở cửa bước ra và gặp lời chào quen thuộc của bà Hậu “Ăn chưa?” 😂😂😂

Người khác thì thông cảm cười xoà vì đó là câu chào mọi nơi mọi lúc cả bà. Riêng bà Dương thì không. Ngặt nỗi tháng lại có 30 ngày nên xác suất hai bà gặp nhau vẫn xảy ra 😂

Ở Tiền Phong cũng có chuyện, cách đây mấy chục năm, một chị tạp vụ mới được biên chế. Tuần đầu nhận nhiệm vụ, một hôm chị vào khu vệ sinh dọn dẹp lại gặp đúng đồng chí phó tổng đang đi tè. Lúng túng mất 2 giây, chị lấy lại bình tĩnh dõng dạc cất lời chào “Em chào thủ trưởng đi đái ạ!”. Câu chào này từ đó được phổ biến cho đến tận bây giờ 😂

Nhân chuyến đi khánh thành nhà vệ sinh cho đồng bào Mông trên núi cao xã Bản Mù, huyện #Trạm_Tấu , lại được  hát bài “Bao năm xa quê ấy, hôm nay tôi vẫn nhớ” hoạt cảnh… WC tập thể 😂 mà vẫn chưa thấy được câu chào nào ấn tượng hơn lời chào của bà Hậu ở không gian trữ tình và nhạy cảm này: “Ăn chưa?”.

Minh hoạ bằng cái ảnh xuống suối nghịch nước ở Hát Lìu cho nó ẩn dụ 😜

#Trạm_Tấu



5 tháng 1, 2024

Ghé nhà thờ giáo xứ Hoàng Xá

 Từ cầu Đồng Quang nối hai bờ Sông Đà đoạn Ba Vì (Hà Nội) – Thanh Thủy (Phú Thọ) đi khoảng 6km, cách khu nghỉ dưỡng biệt thự Vườn vua khoảng 3km, có một ngôi thánh đường hết sức đặc biệt. Đó là nhà thờ giáo xứ Hoàng Xá.



Giáo xứ Hoàng Xá Tọa lạc tại  Khu 2, xã Hoàng Xá, huyện Thanh Thuỷ, tỉnh Phú Thọ.

Theo tư liệu của giáo xứ, Năm 1833, có một số người công giáo ở vùng sông Lô, thuộc phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên (nay là tỉnh Vĩnh Phúc), làm nghề kiếm cá đã đến trú ở Đoan Hạ lánh nạn vì chính sách cấm bách đạo. 

Sau đó họ kéo nhau vào cư trú ở Hoàng Xá tạo nên một cộng đồng công giáo. Đó là nguồn gốc giáo dân Hoàng Xá. Năm 1863, Giáo họ Hoàng Xá được thành lập. Đến năm 1895, họ Hoàng Xá mới chính thức trở thành Giáo xứ.

Quan thầy của giáo xứ Hoàng Xá là Thánh Phêrô Tông đồ, được tổ chức vào ngày 29/06 hằng năm. Trong khuôn viên của nhà thờ cũng dựng tượng thánh.

Ngôi Nhà thờ cổ được xây dựng năm 1895, được trùng tu năm 2020 với diện tích 315,8m2. 

Nhà thờ được xây dựng theo phong cách kiến trúc nhà thờ Nam, tức là sử dụng các vật liệu thân thuộc với đời sống người dân Việt như gạch đá gỗ. Đứng trước ngôi nhà thờ này này, có cảm giác rất thân thuộc bởi cấu trúc gác chuông hai tầng tám mái đặc trưng kiến thiết theo nghệ thuật kiến trúc truyền thống của mái đình của người Việt với các đầu đao cong vút. 

Trước đây, từ sân lên bái đường có bậc tam cấp. Tuy nhiên, đợt trùng tu năm 2020, nền nhà thờ được nâng lên. Hiện tại, từ sân lên đến bái đường có 5 bậc được lát đá. Các cột cái và cột quân được kê bằng đá tiện cao 20cm.

Khuôn viên giáo xứ hiện tại có tượng của Thánh tử vì đạo Phanxico Nguyễn Cần; bên cạnh là ngôi mộ của linh mục Phaolo Nguyễn Khắc Hy, từng là Tổng đại diện giáo phận Hưng Hóa. 

Ngôi thánh đường này là một trong 5.098 nhà thờ được xây dựng trong giai đoạn phát triển của Công giáo ở Việt Nam. Thời kỳ này được tính từ năm 1802 đến 1960. Trải qua giai đoạn cấm đạo gắt gao của nhà Nguyễn, bắt đầu từ triều vua Minh Mệnh. Đến năm 1862, nhà Nguyễn ký hòa ước Nhâm Tuất với Pháp, trong đó có nội dung bỏ lệnh cấm đạo. Cũng từ sau Hòa ước này, hàng loạt các cơ sở Công giáo được xây dựng. Năm 1896 vua Tự Đức ban sắc dụ cho phép người Công giáo tụ họp thành những làng riêng biệt. Tuy nhiên trong những năm 1862 – 1865, phong trào Văn Thân với khẩu hiệu “Bình Tây Sát Tả” đã tàn phá nhiều cơ sở Công Giáo.

Khi triều đình Huế ký Hòa ước Giáp Thân 1884 với Pháp, sau 1885, công Giáo Việt Nam có điều kiện thuận lợi để phát triển. 

Giáo xứ Hoàng Xá có 6 giáo họ đó là: Giáo họ Hoàng Xá, Giáo họ Ba Đông, Giáo họ Minh Xuân, Giáo họ Tiền Phong, Giáo họ Đoan Hạ, Giáo họ Trung Tâm.

Giáo xứ Hoàng Xá nằm trong Giáo phận Hưng Hóa. Đây là một giáo phận Công giáo Rôma tại Việt Nam. Giáo phận nằm trên vùng Tây Bắc, Bắc Việt Nam, gồm trọn địa bàn các tỉnh Phú Thọ (trừ khu vực Bạch Hạc), Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên và Sơn La, một phần các tỉnh Hòa Bình (thành phố Hòa Bình và các huyện Cao Phong, Đà Bắc, Lạc Sơn, Mai Châu, Tân Lạc), Hà Giang (bên hữu ngạn sông Lô), Tuyên Quang (bên hữu ngạn sông Lô), cùng với toàn bộ tỉnh Sơn Tây cũ, nay thuộc Hà Nội. Tổng diện tích 54.352 km2.

Nếu bạn đến Thanh Thủy, nhớ dành thời gian ghé thăm ngôi thánh đường này nhé.