Người khiến mộ phần nhà thơ Hàn Mặc Tử thêm ấm áp và ý nghĩa

Ông Phan Gia Minh có thâm niên hơn 20 năm chăm sóc mộ phần của nhà thơ Hàn Mặc Tử. Ban đầu chúng tôi không kỳ vọng gì khi ông Minh nói sẽ giới thiệu về khu mộ phần của nhà thơ cho chúng tôi nghe.

Thế rồi, sau khi ông cất lời giới thiệu, chúng tôi đã vội bật máy ghi lại, vì linh cảm ông sẽ là một hướng dẫn viên không chuyên đầy sức hấp dẫn.

Clip dưới đây sẽ giới thiệu với mọi người bài thuyết trình của một người hẳn phải rất yêu và trân trọng công việc mình đang làm để khiến khu đồi Thi Nhân và đặc biệt là khu mộ phần của nhà Thơ Hàn Mặc Tử tại khu du lịch Ghềnh Ráng, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định thêm phần ấm áp và ý nghĩa.

 

Có một sạp báo giấy ở trung tâm thành phố Quy Nhơn

Sau khi dự lễ cầu nguyện cho các Thánh tử vì đạo ở nhà thờ chính toà Quy Nhơn lúc 8g30, tôi thả bộ dọc đường Trần Hưng Đạo đến chùa Tổ đình Long Khánh ở 141 Trần Cao Vân.

Qua ngã tư Lê Lợi - Trần Hưng Đạo, nhác thấy bên vỉa hè, nép bên chiếc cột điện có một chiếc bàn nhỏ, trên đó có vài tờ báo sắp ngay ngắn. Mỗi tờ chặn bằng một viên đá tránh bị gió thổi bay. Mấy hôm tới Quy Nhơn, tôi tranh thủ lượn khắp nhưng hầu như không nhìn thấy sạp báo giấy nào trên hè phố.

Gọi là sạp báo nhưng lúc tôi đến chỉ còn 1 tờ Bình Định, 1 tờ An ninh thế giới, 1 tờ Tuổi Trẻ cười, 2 tờ An ninh thế giới cuối tháng - tháng 10 và tháng 11.

Một phụ nữ ngồi sau chiếc bàn nhỏ. Khuôn mặt giấu dưới vành mũ rộng màu xanh và đeo khẩu trang nên tôi không đoán được tuổi. Tôi quay lại hỏi mua mấy tờ báo. Trong lúc mua tôi tranh thủ nói chuyện.

Lúc đầu chị rất dè dặt. Nhưng khi nhìn thấy chiếc huy hiệu Báo Tiền Phong tôi đeo trên ngực và biết tôi làm việc ở Tiền Phong chị trở nên cởi mở. “Chị cũng thích tờ Tiền Phong lắm. Bán cũng được nhưng Tiền Phong về đây chậm quá. Thường sau một ngày báo mới về nên chị không lấy bán nữa. Nếu báo về đúng kỳ chị lại lấy để bán”. Chị Hiển nói chị còn bán cả Thanh niên, Tuổi Trẻ nhưng hai tờ đó bán hết rồi.

Tôi hỏi tên chị. Vì âm vực địa phương nên nghe 3 lần tôi vẫn không ghép vần được. Phải đến khi chị nói “Tên chị là Hởin, Hởin trongg Hởin Vinh” - thì tôi mới viết đúng chữ Hiển - Võ Thị Hiển.

Chị Hiển mở sạp bán báo được gần 20 năm. Hằng ngày chị Hiển đến đại lý lấy báo sớm để đúng 5 giờ thì mở hàng. Chị bán đến đúng 9 giờ thì nghỉ.

Sáng nay, tôi là vị khách cuối cùng trước khi chị thu sạp.

 

Đến Quy Nhơn phải nghe tiếng chuông nhà thờ Chính toà

Nhà thờ chính toà Quy Nhơn toạ lạc tại 122 Trần Hưng Đạo, phường Hải Cảng, thành phố Quy Nhơn, Bình Định, còn được gọi với tên nôm là Nhà thờ Nhọn bởi hình dáng đặc biệt ấn tượng của tháp chuông tại thiết chế tôn giáo này.

Đứng trên tháp chuông nhà thờ chính toà Quy Nhơn - toà thánh Đức mẹ Mân Côi có thể nhìn bao quát 360 độ đầm Thị Nại và vịnh Quy Nhơn.

Trên tháp chuông cao 47,20m, có khối 3 quả chuông, trong đó một quả chuông có trọng lượng 1.800 kg treo ở độ cao 25 mét.

Nhà thờ kiến trúc hình thánh giá, dài 57,50 mét, rộng 22,60 mét, hai hàng cột đúc ximăng cốt thép, phân nhà thờ ra ba gian. Gian chính giữa rộng 8 mét, cung thánh rộng 8 mét, dài 14,50 mét. Sau cung thánh có 5 bàn thờ phụ. Nhà thờ có thể dung nạp đến 1.500 người.

Một công trình đồ sộ như vậy nhưng được hoàn thành vỏn vẹn trong 13 tháng 10 ngày. Khởi công ngày 1/10/1938 hoàn thành ngày 10/11/1939. Lễ khánh thành ngày 10/12/1939 và kính dâng Đức Mẹ Mân Côi.

Theo các tài liệu ghi chép lại, ngày 23/02/1962, quả chuông lớn nặng 1.800kg, đường kính 1,25m đã được đặt lên tháp nhà thờ trên độ cao 25m. Quả chuông này nguyên là của nhà thờ Saint Pancratius ở Chicago do cha Robert Niec phụ trách. Với ý hướng hòa bình và tình hữu nghị, cha Robert Niec dâng cúng quả chuông này qua trung gian ông John Grozdiak, một kỹ sư người Hoa Kỳ đã quen biết Đức cha Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi - một trong các đức cha điều hành giáo phận Quy Nhơn từ nhiều năm trước. Quả chuông được chở trên chiếc tàu ‘Sainte Mère Eglise’ và cập bến Sài Gòn ngày 27/01/1962, đưa về tới Quy Nhơn ngày 14/02/1962.

Một bảo vật nữa được lưu giữ ttong thánh đường là bàn thờ bằng khối hồng thạch dài 3m, rộng 1,10m, cao 1m, có hình dáng hòm bia thánh với hai chân tròn vững chắc được đặt ở cung thánh. Bàn thờ này được khởi công khai thác đá tại Non Nước, Đà Nẵng từ cuối năm 1962, mang về an vị tại đây năm 1963.

Giờ lễ nhà thờ Chánh Tòa Quy Nhơn

Chủ nhật: 05:00 – 07:00 – 08:30 – 17:30. 

Ngày thường: 05:00 – 17:30.

 

𝐁𝐢́ 𝐚̂̉𝐧 𝐧𝐠𝐮𝐲𝐞̂𝐧 𝐦𝐚̂̃𝐮 𝐛𝐢𝐞̂̉𝐮 𝐭𝐮̛𝐨̛̣𝐧𝐠 𝐭𝐡𝐚̂̀𝐧 𝐒𝐡𝐢𝐯𝐚 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐓𝐡𝐚́𝐩 Đ𝐨̂𝐢 𝐨̛̉ 𝐁𝐢̀𝐧𝐡 Đ𝐢̣𝐧𝐡

 Một trong 2 khối tháp trong quần thể tháp Hưng Thạnh (còn gọi là Tháp Đôi) ở thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định có một bệ thờ thần Shiva theo tín ngưỡng của dân tộc Chăm rất hoàn chỉnh.

Kết hợp với Linga và Yoni là biểu hiện đặc tính âm của thần Shiva. Linga kết hợp với Yoni tạo nên một bệ thờ hoàn chỉnh được coi là sự hòa nhập âm dương. Yoni có thể được khắc tạc liền khối với Linga, hoặc có thể khắc tạc riêng lẻ gá lắp với Linga. Yoni thường được chế tác hình vuông hay hình tròn, có vòi dẫn nước vươn ra, lòng thường trũng để khi làm lễ nghi tôn giáo, nước tắm Linga được dẫn qua Yoni chảy ra vòi trở thành nước thiêng, uống nước này người Chăm quan niệm sẽ được nhiều phúc lộc may mắn, con cháu đầy đàn... Bộ ngẫu tượng Linga-Yoni có kích thước nhỏ thường được đặt thờ trong lòng tháp, tượng lớn thì đặt ở ngoài sân, nhưng vòi Yoni bao giờ cũng quay về hướng Bắc. Khi hành tế, giáo sĩ Balamôn làm lễ xong, đi vòng từ phải sang trái (ngược chiều kim đồng hồ) lấy nước thiêng hứng từ vòi Yoni chảy ra ban phát cho tín đồ.

Tháp Đôi được xác định xây dựng trong khoảng thời gian từ thế kỷ XII đến thế kỷ XIII.

Có rất ít người đến chiêm ngưỡng di tích này biết rằng, trong lòng Tháp Đôi là một bệ thờ phục chế.

Theo bản vẽ của H.Parmentier thực hiện vào những năm đầu thế kỷ XX, khi ông nghiên cứu tại di tích Tháp Đôi (Quy Nhơn), lúc đó trong ngôi tháp Bắc có một bệ thờ Linga-Yoni cao 2,1m; phần Linga cao 0,5m; Yoni hình tròn-đường kính 1,3m; dày 0,20m; vòi Yoni dài 0,35m. Từ bản vẽ này, Ban Quản lý di tích Bình Định đã phục chế theo tỉ lệ 1/1 một tượng thờ Linga-Yoni bằng đá tương tự đặt thờ trong ngôi tháp này.

Henri Parmentier (1871 - 1949) là một nhà khảo cổ học người Pháp, chuyên gia nghiên cứu về văn hóa Chăm Pa cổ xưa. Ông góp phần quan trọng trong việc thu thập, bảo tồn những hiện vật thuộc nền văn hóa người Chăm tại Mỹ Sơn và phục hồi các di tích Angkor ở Cao Miên.

Hiện vẫn chưa thấy có tài liệu ghi chép thông tin nguyên mẫu của bệ thờ thần Shiva của Tháp Đôi đang ở đâu - và đây vẫn đang là điều bí ẩn.

Tiếp những câu chuyện ở xứ cà phê

 Người Đà Lạt làm quán cà phê như để chơi. Không phô trương. Khách đến những không gian này là dường như chỉ để có một quãng nghỉ cho tâm hồn. Bởi vậy, kể cả không biển báo, kể cả phải đi bộ một đoạn dài trên con đường độc đạo, người ta cũng tìm. Kiểu “yêu nhau chỉ vì yêu nhau”.

 

1.     1. Rẫy nhà Tí nằm kế bên con đường đỉnh đèo Mimosa. Cách trung tâm Đà Lạt chừng 5 cây số. Rẫy trồng hồng và cà phê Arabia, cây nào cũng sai trĩu chịt. Một nửa đất cho người ta thuê mở quán cà phê nhỏ ở cuối rẫy. Một cái quán cà phê có cái tên dài “Bao tiền một mớ bình yên”.

Con đường chỉ 1 lượt đi từ trên quốc lộ dẫn xuống bãi để xe dốc đến độ chỉ nhìn thôi đã “tởn”. Không có ai trong đoàn dám mạo hiểm đưa xe xuống bãi. Thế mà cậu nhân viên trẻ măng cưỡi từng chiếc xe máy đi xuống dốc và lên dốc giúp khách với vẻ mặt tươi cười bình tĩnh đến lạ.

Ngoài đường, không có bất cứ biển hiệu quán cà phê nào trừ một cái biển gỗ nhỏ treo ở thân cây ngay dốc xuống “Mơ trong mơ”, phía dưới có một cái biển khác “Nếu sợ dốc xin gọi số 09…”.

Lúc đến, chả ai nghĩ ở cuối con đường độc đạo dài vài trăm mét lại có một quán cà phê và một chiếc thác nhỏ chảy từ rừng thông quanh năm ngày tháng nước reo. Hai bên đường vào, cà phê đang mùa làm hạt. Thỉnh thoảng có những chùm chín đỏ, với tay hái đưa vào miệng, cùi ngọt thơm như cherry. Khác với hồng Mộc Châu khi quả chín lá rụng hết chỉ còn những quả hồng đỏ au dính trên cành khẳng khiu mốc thếch,  vườn hồng nhà Tí đang chính vụ quả chín đỏ lấp ló trong vòm lá.

2.      2. Điểm tương đồng này cũng tìm thấy ở Cala Lily Đà Lạt trên đường Hàn Thuyên, phường 5 thành phố Đà Lạt. Đến đây, nhớ gặp ông chủ trẻ của quán. Một con người đầy năng lượng tích cực hiếm có.

Trung – hơn 30 tuổi. Quê Thủ Thừa, Long An. Tuổi trẻ của Trung là những chuyến khám phá các vùng đất trong nước và nhiều châu lục. Trung từng đến châu Phi với hai bàn tay trắng từ sự thôi thúc sau khi xem bộ phim “Đến thượng đế cũng phải cười”. Trung nói đùa “Bác Hồ đi được sao tụi em không đi được”.

Nhiều người đến Đà Lạt khởi nghiệp nhưng không phải ai cũng trụ lại. Trung tự hào nói “Đà Lạt chọn em”. Vừa sản xuất cà phê, vừa tiêu thụ giới thiệu sản phẩm qua hệ thống quán cà phê tự mình làm chủ, với một người miền Tây, để có được trình độ thẩm cà phê biết được sản phẩm trồng ở vùng nào, giống nào đủ để minh chứng cho câu slogan của Trung “Đà Lạt  chọn em”.

Quán cà phê của Trung có một bếp bánh, Trung nói, bánh được làm theo cảm xúc. Bởi vậy, đến đây không phải lúc nào cũng oder được món bánh lần trước bạn đến và thích.

Cala Lily Đà Lạt nằm trên lưng một quả đồi chả có biển báo gì sất. Đến chân đồi, người dân ở đây thấy khách lơ ngơ thì liền hỏi “Tìm quán cà phê phải không?”, rồi tận tình chỉ đường. Đến được đây phải xe máy phải leo qua một cái dốc mà khi xuống, ông chủ quán thường phải hỏi có ai muốn giúp đi xe hộ xuống dốc không? Vậy mà hầu như lúc nào quán cùng đầy khách là các bạn trẻ từ khắp mọi miền khi tới Đà Lạt đến thưởng thức những ly cà phê không chê vào đâu được.

Trung cũng chính là chủ nhân ngôi nhà Gió trên đỉnh một đồi thông cực đẹp ở gần Puppy Farm. Đây là ngôi nhà Trung mời mọi người đến Đà Lạt có thể qua ở miễn phí. Ý tưởng này bắt nguồn từ những chuyến đi khám phá khắp thế giới. Trong những chuyến đi đó Trung nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của mọi người. Quay về Đà Lạt Trung muốn san sẻ điều này với những ai yêu và đến khám phá vùng đất cao nguyên.

Tiếp những câu chuyện ở xứ cà phê

 Một người bạn là họa sĩ cùng lên Đà Lạt chơi, trước khi về Phan Rang đội mưa đến The Yellow Chair sau đó anh nhắn tin lại cho đội ham chơi: “Nhất định phải đến đây nhé”. Rồi gửi định vị.

Vượt qua những con dốc rất Đà Lạt những ai lần đầu tiên đến hẳn sẽ hơi bối rối khi đứng trong khuôn viên một khu biệt thự kiến trúc khá đẹp bởi không gian The Yellow Chair nằm giấu mình bên một sườn đồi. Mạnh dạn đẩy cánh cửa sơn màu trắng, sau tiếng chuông khẽ reo là  chiếc view toàn cảnh nhìn ra một thung lũng nhỏ. Dưới đó có vườn rau xanh mướt với những luống rau xinh xắn.

Một phụ nữ nhỏ nhắn có mái tóc được chăm sóc cẩn thận pha cà phê cho chúng tôi. Lúc sau mới biết đó là Hạnh – chủ nhân của không gian The Yellow Chair.  Sáu năm trước, Hạnh và chồng người Hàn Quốc rời Sài Gòn lên Đà Lạt chọn mua mảnh đất 4.000 mét vuông này. Hạnh người Buôn Mê Thuột, lớn lên với rẫy cà phê của ba. Khi làm đồ án tốt nghiệp đại học ngành ngoại thương, Hạnh chọn cây cà phê làm đối tượng nghiên cứu. Sự mộc mạc trong việc sử dụng những kiến thức quan sát từ ba cô trong việc chăm sóc cây cà phê đã khiến hội đồng ngạc nhiên và đánh giá cao. Sau này, cô tiếp tục phát triển sản phẩm cà phê xuất khẩu sang các thị trường nhiều nơi trên thế giới. Trong quá trình này, Hạnh kết hợp với các chuyên gia của trường Đại học Y Dược Buôn Mê Thuột, nghiên cứu sử dụng con men để chế biến cà phê honey. Đây là phương pháp chế biến thân thiện môi trường, hạn chế chất thải, nước thải và làm cho giá trị hạt cà phê thương phẩm của Hạnh được bạn hàng đánh giá cao.

Sản xuất cà phê làm thương mại thì thì sành sỏi nhưng đến khi mở không gian The Yellow Chair, Hạnh mất hàng tháng liên tục tập pha cà phê đến chuẩn. Lúc đó, mỗi ngày, bã cà phê phải tính hàng yến. Một người bạn là chuyên gia trong lĩnh vực pha chế hướng dẫn Hạnh đã lắc đầu “Bà học thế này tôi hết sách dạy rồi”.

Ngay sau cánh cửa màu trắng phía trên có dòng chữ The Yellow Chair là một không gian trưng bày đậm chất vintage. Góc này là những chiếc ghế sưu tầm từ Pháp. Góc kia lại là chiếc tủ khảm xà cừ hay chạm khắc, rất hợp lý. Những cảm giác thu hút thị giác của khách có lẽ là bí quyết để anh bạn họa sĩ có gu của chúng tôi phải nhắn tin dặn dò rành rẽ như vậy. Đem những cảm giác này chia sẻ với Hạnh mới biết chồng Hạnh là một kiến trúc sư nội thất. Tự tay anh ấy chọn lựa từng món đồ đặt vào từng góc. Trong lúc ngồi thưởng thức cà phê trong tiếng nhạc du dương, tôi flex vài tấm hình. Một người bạn ở Sài Gòn nhắn tin “Anh đang ngồi ở quán của ông chủ hãng Kim Chi Kim nổi tiếng ở Sài Gòn đó!”. Khi xây dựng khu biệt thự này, Hạnh mời thợ từ Sa Pa thi công kỹ thuật xếp đá để không phải sử dụng xi măng. Những bờ tường xếp đá theo kỹ thuật của người dân tộc Mông sau một thời gian được lấp đầy bằng chất kết dính tự nhiên là đất đồi Đà Lạt. Vừa vững chắc lại vừa thoát nước tốt trên địa hình có độ dốc lớn nơi đây.

Lên Đà Lạt, có mấy ngày, thế mà The Yellow Chair được dành hẳn trọn vẹn một buổi sáng. Trong lúc đội cao niên uống cà phê thì đội trẻ lại say sưa với đàn chó rất thân thiện mặc dù toàn giống chó có số má. Trong đó, mấy con Jindo – giống chó săn nổi tiếng của Hàn Quốc lông trắng mũi hồng bắt chim như thần và một chú Border Collie  - đang nuôi bầy con nhỏ. Lúc chia tay, Tôm và Tép còn được cô Hạnh tặng một chú chó con. Cô Hạnh nói chờ cô tiêm nốt cho bé mũi cuối cùng rồi sẽ gửi máy bay ra Hà Nội. Một món quà thật đặc biệt cho chuyến đi lần này.

Một chỗ ngắm Hồ Gươm “hạt dẻ” và đẹp

Cách quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục ở Hồ Gươm chừng vài chục bước chân là quán cà phê phố cổ ở số 11 Hàng Gai.

Người Hà Nội, hoặc sống lâu ở Hà Nội chưa chắc đã biết chỗ này. Một địa điểm ngắm Hồ Gươm từ trên cao khá đẹp. Khách ngoại quốc vào đây nhiều lắm nha. Bọn Tây được cái hay là khi chúng đến một nơi thú vị, chúng sẽ mách cho nhau.

Cái biển Café PHỐ CỔ bé tẹo lẫn trong cái biển quảng cáo bán hàng màu đỏ nhức nhối to đùng ở mặt phố ắt khiến người đến đây lần đầu ngại ngần. Không sao đâu, cứ mạnh dạn vào bên trong, theo hành lang chừng dăm mét là sẽ vào không gian Hà Nội rất đặc biệt.  

Quán cà phê vốn là căn nhà có 105 tuổi đời. Những người mở quán là thế hệ thứ 5 sinh sống ở đây. Đến nay quán đã tồn tại được 25 năm và trở thành một địa chỉ văn hóa hấp dẫn. Đồ uống của quán đa dạng nhưng có vẻ cà phê trứng là ổn nhất. Bù lại, bạn sẽ được hưởng trọn vẹn một không gian văn hóa của một gia đình trung lưu của Hà Nội xưa và giá cả đồ uống phải chăng.

Dù trải qua hơn 100 năm, cấu trúc ngôi nhà vẫn được giữ nguyên. Trong nhà còn lưu giữ được nhiều đồ cổ, hoành phi câu đối... Ngôi nhà được kiến trúc theo lối nhà phố cổ truyền, chia làm ba không gian gồm: gian chính, giữa và gian sau. Có một bộ cánh cửa tuyệt đẹp trên tầng 2. Giữa sân có một bụi tre lớn tạo cảm giác rất lạ. Tầng thượng của căn nhà, được cải tạo thành một không gian cà phê, ở đây, ban ngày hay buổi tối đều có thể phóng tầm mắt ngắm trọn vẹn hồ Gươm và Tháp Rùa.